Obrazy

Autor: Olga Boznańska

Tytuł: Imieniny babuni

Data powstania: 1888-1889 rok

Format: 79x60

Olej, płótno

Sygn. p.d.: O. Boznańska

Obraz powstał w trakcie studiów monachijskich malarki. Ukazuje bezpretensjonalną scenkę rodzajową, z widocznym wpływem impresjonizmu. Wdzięczna dziewczęca postać stoi bezradna i smutna pod ścianą by wręczyć zajętej robótkami babci bukiecik kwiatów. Płótno namalowane delikatną gamą kolorystyczną, o przewadze zielonych brązów i bieli. Fakturowo robi wręcz wrażenie impresjonistycznie rozedrganego. Sztukę Boznańskiej krytyka związała z nurtem intymizmu. Intymiści malowali głównie zwierzęta i sceny ogrodowe, pragnąc za ich pośrednictwem wyrazić swoje życie wewnętrzne. Obraz przenika wrażennie bezinteresownej życzliwości, prostoduszności i skromności.

Autor: Olga Boznańska

Tytuł: W oranżerii

Data powstania: 1890 rok

Format: 235 x 180

Olej, płótno

Sygn. p.d.: Olga Boznańska Kraków. 890

Obraz jest jednym z wczesnych w dorobku malarki, pochodzącym z okresu monachijskiego. Wskazuje na inspirującą rolę, jaką w życiu artystycznym malarki odegrał symbolizm. Poruszona twórczością belgijskiego poety Maurycego Maeterlincka (zbiór poezji pt. "Cieplarnie"), Boznańska wykorzystała repertuar symboli poety i znalazła odpowiedni" formę plastyczn" dla wyrażenia nastroju nudy i niepokoju, jaki przenika poezję Maeterlincka. Przedstawia postać młodej kobiety w kapeluszu, stojącą w oranżerii, trzymającą w ręku kosz z pąkami kwiatów. Cieplarnia będąca dla poety symbolem ciała, w którym rozkwitają egzotyczne kwiaty naszych najdziwniejszych pragnień, stała się tematem obrazu. Płótno jest dowodem "absolutnego słuchu" Boznańskiej w dziedzinie wrażliwości na kolor.

Autor: Jan Chełmiński

Tytuł: Polowanie z chartami

Data powstania: 1875 rok

Format: 53x34

Olej, płótno

Sygn. p.d.: J. Chełmiński

Chełmiński jako jeden z uczniów Józefa Brandta i Maksymiliana Gierymskiego w szkole monachijskiej, często ich wzorem podejmował sceny z polowań. Obraz pokazuje jak wiele Chełmiński zawdzięcza swym nauczycielom z Monachium. Za Gierymskim wprowadza rokokowe kostiumy jeźdźców, za Brandtem próbę uchwycenia momentu, chwili (porównaj Józef Brandt Alarm). Widoczna jest także dbałość o szczegół i precyzja w odtwarzaniu detali. Płótno przyciąga uwagę nie kolorystyką (wyraźnie u Chełmińskiego stonowaną), lecz ciekawą kompozycją. Szczególnie intryguje i ciekawi kierunek pościgu. Obserwator pragnie przesunąć kadr nieco w lewo, dowiedzieć się dokąd ucieka ścigane zwierzę.

Autor: Chrystian Breslauer

Tytuł: Widok z kościołem i jeziorem

Data powstania: 1864 rok

Format: 66 x 90

Olej, płótno

Breslauer malował prawie wyłącznie krajobrazy, które były plonem jego licznych wycieczek i podróży. Wybierał malownicze motywy: pejzażowe górskie strumienie, wodospady, jeziora, zamki, chętnie też stosował luministyczne efekty zachodzącego lub wschodzącego słońca. Wszystkie te elementy widoczne są w "Widoku z kościołem i jeziorem". Utrzymany w idealizującym i romantycznym stylu pejzaż zyskuje znamiona krajobrazu baśniowego. Gra światła wywołuje charakterystyczną unoszącą się tuż nad wodą poświatę, a umiejętne stosowanie perspektywy dopełnia całości. Uwagę zwraca także ciekawa kompozycja i wzajemne współgranie kilku bliższych i dalszych planów płótna.

Autor: Julian Fałat

Tytuł: Powrót z polowania

Data powstania: 1892 rok

Format: 151 x 255

Olej, płótno

Sygn. p.d.: Julian Fałat 92

Obraz łączy w swej treści kontrast rozgrywającej się tytułowej sceny - pełnego wrzawy powrotu z polowania na niedźwiedzia oraz otaczającej ją ciszy ośnieżonego lasu. W kompozycji tej nastąpiła demonstracja talentu malarza, jako mistrza tematyki zimowej, której poświęcił się do końca życia. Płótno charakteryzuje się nadzwyczajną siłą wyrazu i realistyczną prawdą. Znakomita zdolność spostrzegawcza, w bezpośrednim uchwyceniu rysów myśliwych, ich ruchów, jest świadectwem wielkiego kunsztu warsztatu Fałata. Raz jeszcze potwierdza się mistrzostwo artysty jako malarza scen myśliwskich.

Autor: Józef Mehoffer

Tytuł: Słońce majowe

Data powstania: 1811 rok

Format: 95 x 78

Olej, płótno

Sygn. p.d.: Józef Mehoffer

Obraz przedstawia oświetloną pełnym słońcem werandę dworu Mehofferów w Jankówce koło Krakowa, który artysta przekształcił w rodzaj &guot;idealnej rezydencji&guot;. Zaprojektował nie tylko urządzenie willi, lecz również jej najbliższe otoczenie m.in. wspaniały ogród obfitujący w bogate malarskie efekty. Plan pierwszy tworzy ustawiona na stole przykrytym białym obrusem martwa natura z filiżankami i samowarem. Dalej postać elegancko ubranej kobiety - żony artysty. W głębi tonący w kwitnących krzakach ogród. Płótno odzwierciedla emocjonalny stosunek malarza do uroków życia rodzinnego. Jest swoistą manifestacją szczęścia i pogody ducha.

Autor: Stanisław Masłowski

Tytuł: Krowy przechodzące przez bród

Data powstania: 1893 rok

Format: 62.5 x 37.5

Olej, płótno

Sygn. l.d.: St. Masłowski/193

Namalowany w 1893 roku obraz stanowi potwierdzenie tego, jak wielkie źródło inspiracji stanowiły dla Masłowskiego jego podróże. Zachwycony krajobrazem Ukrainy a potem Mazowsza, wielokrotnie podejmował tematy nawiązujące do zdobytych doświadczeń i obserwacji.
Z właściwym sobie realizmem artysta przedstawia typową wiejską scenę, umieszczając ją na tle charakterystycznego dla niego krajobrazu. Krowy zdają się być jedynie pretekstem do ukazania czegoś więcej, czegoś co artystę interesowało znacznie bardziej. Natura i jej żywioły: powietrze i woda, drzewa drugiego planu i zmącona powierzchnia stawu - to wszystko elementy, które decydują o artystycznych walorach obrazu.

Autor: Henryk Siemiradzki

Tytuł: Widok na skaliste jezioro

Data powstania: XIX w.

Format: 38.5x27.5

Olej, płótno

Sygn. p.d.: H. Siemiradzki

We wszystkich dziełach Siemiradzkiego widoczne jest dążenie do idealnego piękna i harmonijności kompozycji. Artysta znany głównie z przedstawiania tematów antycznych i scen z życia pierwszych chrześcijan, często umieszczał je na tle realistycznego krajobrazu. W "Widoku na skaliste jezioro" malarz doskonale uzyskał wrażenie pory dnia, przestrzeni, efektów światła i cieni. Siemiradzki był jednym z najświetniejszych pejzażystów swej epoki. W odtwarzanych przez niego widokach natury decydującą rolę odgrywa światło i powietrze, jako środek malarskiej ekspresji.
Talent Siemiradzkiego jako plenerysty i przydomek "malarza światła" potwierdza widoczna w tym płótnie gradacja planów, subtelne oświetlenie oraz czystość barw. Warto dodać, że studia nad efektami światła artysta rozpoczął zupełnie niezależnie, choć w tym samym czasie co impresjoniści.

Autor: Jan Stanisławski

Tytuł: Bodiaki pod słońce

Data powstania: 1895 rok

Format: 30x40.5

Olej, płótno na tekturze

Obraz przedstawia niepozorną, wątłą roślinę, ujętą indywidualnie w bliskiej przestrzeni pierwszego planu, urastającą do wymiaru symbolicznej metafory, skupiającą w sobie całą istotę bytowania natury w blasku słońca, w skwarnympowietrzu upalnego lata. Migotliwa gra światła i niewielkich plam barwnych, wykazuje związek dzieła z malarskim warsztatem impresjonistów. Płótno jest wyrazem pełnej afirmacji i uwielbienia Stanisławskiego dla piękna i bogactwa natury, która była niemal wyłącznym tematem i przedmiotem jego twórczości.

Autor: Marcin Zaleski

Tytuł: Widok pałacu w Łazienkach latem

Data powstania: ok 1836-1838 roku

Format: 101.5 x 75.5

Olej, płótno

Obraz przedstawia pałac "na wodzie", letnią rezydencję króla Stanisława Augusta, przebudowaną z barokowej łaźni wzniesionej dla Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Przebudowa i rozbudowa pałacu w stylu klasycystycznym, prowadzona była w latach 1775 - 1793 według projektu Dominika Merliniego przy współpracy innych artystów. Zaleski zdjął widok spod Amfiteatru zbudowanego przez Jana Chrystiana Kamsetzera w 1790 roku na wzór starożytnego teatru w Herculanum. Południowa elewacja pałacu z czterokolumnowym portykiem wgłębnym i ustawionymi na belwederku i attyce posągami, jasno oświetlona słońcem, oraz jej odbicie w wodzie, dała malarzowi możliwość popisania się zastosowanymi efektami luministycznymi.

Autor: Jacek Malczewski

Tytuł: Żniwiarka

Data powstania: 1879 rok

Format: 113 x 113

Olej, płótno

Sygn. p.d.: I.d. J. Malczewski 1879

We wczesnym okresie artysta zajmował się malarstwem rodzajowym poświęconym wsi polskiej. Poczynając od lat siedemdziesiątych namalował: "Chłopki przechodzące przez wodę", "Zaloty wiejskie", "Wesele wiejskie" czy prezentowaną "Żniwiarkę".
W porównaniu z obrazami bogatymi w symbole i odniesienia literackie, prezentowana kompozycja jest wyjątkowo prosta, niemal rzeczowa. Kwadratowe pole płótna wypełnia wizerunek młodej, silnie zbudowanej, krzepkiej chłopki z sierpem na lewym ramieniu. Ubrana w białą koszulę i pasiastą spódnicę, na głowie czerwona chustka i takież korale na szyi. W tle złocisty łan dojrzałego zboża i intensywnie błękitne niebo z białymi obłokami. Obraz wydaje się być zwarty, monumentalny i jednocześnie prosty. Zaskakuje intensywnością koloru: błękitu, żółci, bieli i akcentu ostrej czerwieni, barw rzadko stosowanych w późniejszych pracach przez Malczewskiego. Emanuje z niego powaga, siła charakteru i mocne spojrzenie oczu dumnej, acz mało urodziwej wieśniaczki. W obrazie mocno zaakcentowany został związek człowieka z naturą, co podkreśla fascynację artysty rodzimym folklorem .

Autor: Ferdynand Stanisław Bryl

Tytuł: Portret kobiety

Data powstania: 1891 rok

Format: 72,5 x 53

Olej, płótno

Sygn. l.g.: F. Bryl 91

Płótno ukazuje młodą kobietę w czarnej sukni na tle wzorzystej draperii. Dominująca w całym obrazie jest twarz kobiety. Skupiona, oddana refleksji zdecydowanie koncentruje uwagę odbiorcy. Autor posłużył się subtelną, wyciszoną gamą kolorów, z przewagą szerokiej palety brązów i szarości. Jedynym czynnikiem urozmaicającym kolorystycznie portret jest stanowiąca tło, umieszczona pospiesznie, jakby w nieprzemyślany sposób stora, będąca prawdopodobnie wynikiem potrzeby nagłej aranżacji.

Autor: Jan Grubiński

Tytuł: Pejzaż we mgle

Data powstania: I poł. XX w.

Format: 43 x 70.5

Olej, płótno

Sygn. l.d.: J. Grubiński

Zasnuty we mgle pejzaż uderza obserwatora swoim spokojem i tajemniczością. Jedynie pierwszy plan - przełamana zielenią grupa połamanych i nielicznie sterczących suchych traw - wyłania się jako realny obraz.W głębi płótna, z szerokiego rozlewiska zasnutego jasno - szarą mgłą wyłaniają się sumarycznie potraktowane, rachityczne kępy roślinności. W dolnej partii obrazu nieliczne fioletowe plamy tafli wodnej. Gęsta mgła zaciera horyzont i łączy ziemię z niebem. Zespoły dobrze wyczutych szarościożywionych akcentami żywszych barw i ogólny zgaszony ton obrazu wprowadzają tajemniczą atmosferę oraz nastrój zadumy i melancholii.

Autor: Ignacy Zygmuntowicz

Tytuł: Zaprzęg konny

Data powstania: I poł. XX w.

Format: 55.5 x 72

Olej, płótno

Sygn. p.d.: I. Zygmuntowicz

Zygmuntowicz z talentem wykorzystywał malarskie osiągnięcia polskich artystów kształcących się w Akademii monachijskiej, zręcznie nawiązując do stylu malarskiego wiodących monachijczyków. Równocześnie malarz w wielu kompozycjach prezentował nieco odmienne, niemal werystyczne podejście do natury, tworząc sugestywne iluzje rzeczywistości. Przykładem tego jest jesienny pejzaż z czterokonnym zaprzęgiem na tle dworu.

Autor: Mieczysław Ryzner

Tytuł: Zaloty

Data powstania: 1889 rok

Format: 161 x 130

Olej, płótno

Sygn. p.d.: Mieczysław Reyzner 1889

Inspirowaną folklorem pogodna scena rodzajowa przedstawiająca wiejskiego zalotnika zaglądającego przez okno do wnętrza wiejskiej izby, w której obierające z liści kapustę, dwie odświętnie ubrane dziewczyny filuternie uśmiechają się do młodego mężczyzny. Obraz wpisany w temat zainteresowań "etnograficznych" artysty, pełen sielskiego uroku powstał z urzeczenia wsią, jako barwnym i efektownym zjawiskiem.
Całość stanowi zrównoważoną kolorystycznie i dobrze przemyślaną kompozycję wykonaną z werwą, brawurowymi pociągnięciami pędzla. Czyste, nasycone kolory i pewny rysunek obrazu wskazują na rękę utalentowanego artysty.

Autor: Kazimierz Alchimowicz

Tytuł: Żniwa

Data powstania: 1902 rok

Format: 57 x 85,5

Olej, płótno

Sygn. l.d.: K. Alchimowicz 1902 Warszawa

Alchimowicz znacznie częściej niż pejzaże malował obrazy o tematyce patriotycznej, historycznej i literackiej. Prezentowany krajobraz pełen światła i powietrza, jest jednak doskonałym przykładem, że i ten rodzaj malarstwa nie był mu obcy. Interesująca kompozycja obejmuje wykadrowany wycinek pola i pracujących na nim żniwiarzy. Całość utrzymana w tonacji soczystych, zróżnicowanych walorowo żółcieni i zielen,i z którymi kontrastuje błękit nieba oraz punktowe akcenty czerwieni. Artysta mistrzowsko oddał nastrój letniego powietrza, rozległej przestrzeni pola i masywu nieba, utrwalając na płótnie piękno mazowieckiej ziemi. Oglądając obraz słyszymy niemalże odgłosy pracujących, cykanie polnych świerszczy i czujemy zapach koszonego zboża.

Tytuł: Nasturcje

Format: 50 x 58